Haz 15, 2017
814 Görünümler
Şizofreni Nedir? için yorumlar kapalı

Şizofreni Nedir?

Yazan

İnsanlar arasında yaygın olarak kişilik bölünmesi ya da çoklu kişilik olarak bilinse de tam olarak bölünmüş akıl anlamına gelir ve bir beyin hastalığıdır.Şizofreni yaşam boyu süren bir hastalıktır ancak doğru tedaviyle kontrol altında tutulabilmektedir.
Şizofren Türleri:
Paranoid Şizofreni
Bu hastalar zulüm gördükleri ya da birileri tarafından cezalandırıldıkları ile ilgili yanlış sanrılara sahiptirler.Ancak buna rağmen konuşmaları,duyguları oldukça normaldir.

Hebefrenik Şizofreni
Bu hastaların zihni karışık ve tutarsızdır,konuşmaları karmaşıktır.Dışarıdan bakıldığında duygusuz,yüzeysel veya uygunsuz,bazen şapşalca hatta çocuksu görülebilir.Ancak duş almak veya yemek hazırlamak gibi gündelik işleri yaparken becerilerini bozan davranışları vardır.
Katatonik Şizofreni
Bu türde en belirgin özellik fiziksel semptomlardır.Bu hastalar genelde hareketsizdir ve çevrelerinde ki dünyaya tepkisiz kalırlar.Genellikle çok katı olurlar ve hareket etmeye isteksizdirler.Ara sıra yüzlerini buruşturup veya biçimsiz davranışlar sergilerler ya da başka birinin söylediği her hangi bir kelimeyi, cümleyi tekrarlayabilirler. Ayrıca kendilerini yaralama riskleri çok yüksektir.
Ayrışmamış Şizofreni
Bu hastalarda yukarı da bahsedilen semptomlardan hiç biri net olarak görülmediği için bu ismi almıştır.
Kalıntı (Rezidüel) Şizofreni
Bu tür hastalarda semptomların şiddeti azalmıştır.Semptomlar hala vardır ancak tanı konulduğunda ki kadar şiddetli değildir.

Şizofreni Belirtileri

Şizofreni’de iki tip belirti kümesi vardır.

Bunlar: pozitif ve negatif belirti kümeleridir. Negatif belirtiler insanda olması gereken bazı özelliklerin ve yaşantıların (örneğin irade kullanma, hayattan zevk alma) azalması veya kaybolmasıyla karakterizedir.
Pozitif belirtiler ise aslında olmaması gereken yaşantıların ortaya çıkmış halidir.
Bunlar: Hezeyanlar, halüsinasyonlar, düşünce ve davranış bozukluklarıdır.
Hezeyanlar:
Bir kişinin somut bir kanıt bulunmamasına karşın kararlı biçimde kendini ikna ettiği yanlış inançlardır. Hezeyanı olan kişi kendisine eziyet edildiğine, özel güç veya yeteneklere sahip olduğuna, düşünce ve davranışlarının dışsal bir gücün denetiminde bulunduğuna inanır. Hezeyanlar çok değişik tarzlarda olabilir. (Hava durumunu kontrol yeteneğine sahip olduğuna inanmak veya başka bir dünyadan yabancılarla iletişim kurduğuna inanmak gibi).
Halüsinasyonlar:
Şizofrenide en yaygın halüsinasyon türü işitseldir; kişi hayali sesler duyduğunu zanneder. Kimi zaman şizofreni hastası bu seslerle uzun süre konuşur. Kimi zaman sesler hastaya hareketleri konusunda komutlar verir. Daha az rastlanan halüsinasyon türlerinde gerçekte olmayan ama hastaya bütünüyle gerçek gibi gelen görme, hissetme, tatma veya koku alma gibi olaylar olabilmektedir. Kişi olağan renk ve şekilleri farklı biçimde algılar ve bunların özel anlamlarla yüklü olduklarını düşünür.
Düşünce Bozukluğu:
Düşünce bozukluğu olan kişi ne söylediği ve nasıl söylediği konusunda karmaşa yaşar. Kişinin konuşmasının izlenmesi, bir konudan ötekine atladığı ve mantık bağlantıları zayıf olduğu için zordur. Düşünce sürecinde kesintiler olabilir, yalnızca konuşan kişi için anlamlı bir hal alır. Kimi durumlarda düşüncelerinin çalındığını ya da kendi düşüncelerinin bir yabancı tarafından etki veya kontrol altına alındığını sanır. Ciddi vakalarda konuşma anlaşılmayacak ölçüde kesik ve karmaşık duruma gelir.
Davranış Bozukluğu:
Kimi şizofreni hastaları toplumsal kuralları ihlal edecek davranışlar (örn., kalabalık içinde soyunmak) gösterir. Çirkin hareketler, tuhaf yüz ifadeleri, amaçsız davranışlar gösterirler.
Pozitif belirtilerin tanınması kolaydır, çünkü bunlar normalden belirgin olarak farklıdır. Ancak halüsinasyon veya hezeyan gibi pozitif belirtilerin varlığı kesin olarak kişinin şizofreni olduğu anlamına gelmez. Örneğin alkol veya uyuşturucu kullanan, ağırdepresyon, mani geçiren, beynine darbe alan ya da kimi tıbbi hastalıklarda da kişiler benzer belirtiler gösterebilir.
Pozitif belirtiler kişinin toplumsal işlevini engelleyeceği için hasta genellikle bir psikiyatri hastanesine kabul edilir. Antipsikotikilaçlar pozitif belirtileri önlemekte veya yoğunluğunu azaltmakta, yeniden ortaya çıkma olasılığını düşürmektedir. Ancak kişi negatif belirtiler göstermeye devam edebilir.
Stres dolu bir yaşam deneyi, ilaçların kesilmesi ya da dozajın azaltılması durumunda belirtiler yeniden ortaya çıkacaktır. Bu tür geri dönüşler, kişinin daha önce yeterli gelen dozda ilaç almaya devam etmesi ve görünür bir neden olmaması durumlarında da görülebilmektedir.
Pozitif belirtiler “delilik” ile ilişkilendirildiğinden damgalanmaya sebep olurlar. Hezeyan, halüsinasyon, düşünce ve davranış bozuklukları şizofreni hastalarının insanlar tarafından “deli” olarak damgalanmasına sebep olan belirtilerdir

Kimlerde şizofreni görülür?
Herkes şizofreni hastası olabilir. Dünyadaki tüm ırk ve kültürlerde bu hastalığa rastlanır. Her yaştan insanda görülebilir, genellikle ilk olarak 20’li yaşlarda ortaya çıkar. Erkekleri ve kadınları eşit derecede etkiler. Fakat kadınlara (20’li yaşlar 30’lu yaşların başı) nazaran erkeklerde genellikle daha erken yaşlarda ortaya çıkar (buluğ çağında veya 20’li yaşların başında). 5 yaş üstündeki çocuklarda da görülebilir, fakat buluğ çağından önce oluşan bu durum çok nadirdir.
Şizofreni teşhisi nasıl konur?
Eğer şizofreni belirtileri varsa, doktor tıbbi geçmişi inceleyip hastayı tam bir fiziksel muayeneden geçirecektir. Özellikle şizofreni teşhisi için kullanılan bir laboratuvar testi yoktur. Doktor, bu belirtilere sebep olabilecek başka bir rahatsızlık olup olmadığını kontrol etmek için, röntgen ve kan testleri isteyecektir. Bundan sonra doktor hastayı mental hastalıklar alanında uzmanlaşmış bir psikolog veya psikiyatriste gönderir. Psikiyatristler özel olarak dizayn edilmiş testlerle hastayı psikotik hastalık açısından değerlendirir. Terapist hastanın tavır ve davranışlarını gözlemleyerek bildirilen semptomlara göre teşhisini koyar. Bir kişiye şizofreni teşhisi konması için semptomların en az 6 ay boyunca görülmüş olması gerekir.
Şizofreni nasıl tedavi edilir?
Şizofreni tedavisinin hedefi belirtileri hafifletmek ve nüksetme (tekrarlama) riskini azaltmaktır.
Şizofreni Tedavisinde Kullanılan Yöntemler:
İlaç tedavisi: Şizofreni tedavisinde kullanılan ilaçlara antipsikotikler denir. Bu ilaçlar şizofreniyi ortadan kaldırmaz, fakat delüzyonlar, halüsinasyonlar ve düşünme problemleri gibi semptomları hafifletmeye yardım eder.
Psikososyal terapi:

İlaçlar belirtileri hafifletmeye yardımcı olurken, çeşitli psikososyal tedaviler de hastalıkla alakalı davranışsal, psikolojik, sosyal ve mesleki problemlerde faydalı olabilir. Terapi yoluyla hastalar semptomlarını kontrol etmeyi, erken uyarı işaretlerini fark etmeyi ve nüksetmeyi önleyici bir plan yapmayı öğrenebilirler.

Psikososyal tedaviler şunları kapsar:
• Rehabilitasyon: Şizofreni hastalarının toplumda faaliyette bulunmalarına ve mümkün olduğunca bağımsız yaşamalarına yardım etmek için sosyal beceriler ve meslek eğitimine odaklanır
• Bireysel psikoterapi: Kişinin hastalığını daha iyi anlamasına, başa çıkmayı öğrenmesine ve problem çözme becerisini geliştirmesine yardımcı olur.

Makale Etiketleri:
· ·
Makale Kategorileri:
Sağlık ve Güzellik

Yoruma kapalı.